Len na zdrowie – siemię lniane, len mielony i olej lniany

Produkty pochodzące z lnu bogate są w kwasy Omega-3. Warto wiedzieć, jaka jest między nimi różnica, kiedy należy ich używać i kto powinien ich unikać. Poniżej przedstawiamy główne właściwości tych produktów – warto wiedzieć, że len jest produktem o szeregu pozytywnych właściwości i nie sposób przedstawić ich w krótkim artykule, dlatego zachęcamy do zapoznania się ze stosowną literaturą.

Siemię lniane i len mielony

Wiele osób ma wątpliwości, czy jedno i drugie to w rzeczywistości ten sam produkt. Siemię lniane i len mielony są tym samym produktem, tylko podanym w innej formie. Siemię lniane, czyli ziarna lnu, częściej znajdziemy jako produkt apteczny, natomiast len mielony (często nazywany złocistym) łatwiej znaleźć na półkach sklepów spożywczych.

Właściwości zdrowotne siemienia lnianego:

  • Dzięki wysokiej zawartości kwasów Omega-3, nasiona lnu mogą z powodzeniem zastępować ryby w codziennej diecie.
  • Błonnik pokarmowy – w jednej łyżce znajduje się aż 3 g błonnika – co stanowi ok. 10% dziennego zapotrzebowania na błonnik.
  • Naukowcy wykazali także pozytywne działanie lnu na obniżenie poziomu cholesterolu dzięki wysokiej zawartości nienasyconych kwasów tłuszczowych.
  • To źródło witaminy E, którą warto uwzględniać w diecie w przypadku miażdżycy i chorób serca.

Stosowanie siemienia lnianego

  • Odwar (kisiel) – zalewamy 2-3 łyżki siemienia w postaci ziarenek wodą i gotujemy ok. 15 minut. Pijemy przecedzony napój.
  • Napar – łyżeczkę lnu mielonego zalewamy wrzątkiem – wypijamy po wymieszaniu.
  • Nie należy przekraczać dziennej dawki – maksymalnie 3 łyżeczki.

Uwaga! Z uwagi na śladowe ilości cyjanowodoru, siemię lniane nie jest wskazane dla kobiet w ciąży.

Olej lniany

olej lniany własciwościOlej lniany produkuje się z nasion lnu, jest tłoczony na zimno – prozdrowotne właściwości ma wtedy, gdy tłoczony jest w temperaturze poniżej 50 stopni Celsjusza. Ma dość cierpki smak i zapach. To bogate źródło wielonasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6. W 100 g mieści się ich ok. 68 g. Podobnie jak siemię lniane, również olej lniany zawiera znaczące ilości witaminy E, będącej jednym z najlepszych przeciwutleniaczy w żywności.

Wykazano także, że olej lniany wspomaga leczenie trądziku, sprawdza się także w kosmetykach do pielęgnacji ciała oraz włosów.

Profilaktycznie należy spożywać 2–4 łyżki oleju lnianego dziennie, ale ilość oleju lnianego spożywanego przez osobę na dobę powinna być kwestią indywidualną. Z uwagi na wysoką zawartość kwasów tłuszczowych wielonasyconych, olej lniany należy przechowywać w zimnym, chłodnym miejscu.

Uwaga! Olej lniany stosuje się tylko na zimno – np. do sałatek, sosów, gotowanych warzyw. Już w sklepie warto zwrócić uwagę na miejsce jego przechowywania – powinien być trzymany w ciemnym, chłodnym miejscu. Pod wpływem wysokich temperatur olej lniany traci swoje prozdrowotne właściwości.

Czym są tłuszcze trans i gdzie występują?

Tłuszcze trans (nienasycone  kwasy tłuszczowe typu trans), to utwardzone oleje roślinne, uznawane za substancje, które spożywane w dużych ilościach szkodzą zdrowiu w znaczący sposób.

Warto na początku zaznaczyć, że tłuszcze typu trans, nieutwardzone i tym samym nie szkodliwe dla ludzkiego organizmu, występuję naturalnie w przyrodzie w mleku i jego przetworach oraz mięsie zwierząt przeżuwających – najwięcej w baraninie i wołowinie.

Niezdrowe tłuszcze typu trans to efekt przemysłowego utwardzania olejów pochodzenia roślinnego. Są one wykorzystywane przeważnie do produktów spożywczych o długim terminie przydatności, ponieważ utwardzenie oleju zwiększa jego trwałość.

Oprócz przemysłowego utwardzania, szkodliwe tłuszcze trans powstają również samoistnie na skutek długotrwałego podgrzewania oleju, np. w kiepskich lokalach gastronomicznych, gdzie wykorzystuje się jedną porcję tłuszczu do wielokrotnego użycia.

Wpływ utwardzonych tłuszczów trans na zdrowie

  • wzrost stężenia „złego” cholesterolu, który odkłada się w ścianach tętnic i sprzyja rozwojowi miażdżycy, zawału serca lub udaru mózgu
  • wzrost stężenia triglicerydów, sprzyjających rozwoju choroby niedokrwiennej serca
  • rozwój otyłości
  • zmniejszenie wrażliwości tkanek na insulinę i tym samym sprzyjanie cukrzycy
  • przypuszczalne sprzyjanie rozwoju nadciśnienia indukowanego ciążą
  • obniżenie płodności u mężczyzn
  • sprzyjanie zaburzeniom owulacji
  • zwiększenie ryzyka rozwoju chorób nowotworowych

Produkty spożywcze zawierające tłuszcze trans

Kwasy tłuszczowe trans są przede wszystkim spożywane w raz z tłuszczami do smarowania pieczywa, bądź wykorzystywanymi do pieczenia. Świetnym przykładem jest margaryna. Ze względu na szkodliwość tłuszczów trans ich użycie i wykorzystanie w przemyśle spożywczym jest regulowane prawnie w danym regionie; w Polsce zawartość tłuszczów trans w większości margaryn na rynku polskim jest na poziomie poniżej 1%.

Inne produkty spożywcze zawierające tłuszcze trans

  • pieczywo
  • chrupiące przekąski (paluszki, krakersy, chipsy)
  • słodycze
  • żywność typu fast food
  • majonez
  • zupy w proszku

Tłuszcze trans w codziennej diecie

Maksymalny procent tłuszczów trans w całodziennej racji energetycznej nie powinna przekraczać wartości jednego procenta, czyli w przeliczeniu jest to ok. 2 gram przy porcji 2000 kcal. Producenci na rynku polskim nie maja obowiązku informowania o dokładnej zawartości tłuszczów utwardzonych w swoich produktach, jednak czytając produkty można łatwo oszacować ich stężenie – im wyżej na liście składników, tym utwardzonych tłuszczów typu trans jest więcej. Pamiętajmy również, że wyrażenia „utwardzony”, „częściowo utwardzony”, „uwodorniony” i „częściowo uwodorniony” to synonimy.

Informacja o braku zawartości tłuszczów zwierzęcych jest też często sygnałem na alternatywne użycie utwardzonych tłuszczów.

Witamina D – co warto o niej wiedzieć?

Vita znaczy życie

Jeszcze ponad 100 lat temu, nikt nie wiedział o istnieniu witamin. Dziś można o nich usłyszeć praktycznie wszędzie, a poziom wiedzy na ich temat jest wysoko rozwinięty. Dobrze, że sprawy tak się mają, ponieważ witaminy to substancje kluczowe dla prawidłowego działania każdego organizmu. Sama ich nazwa bierze się od łacińskiego słowa znaczącego życie – vita, co idealnie, jeszcze raz, podkreśla, jak ważne dla organizmu są witaminy.

Właściwości witaminy D

W odpowiednim stężeniu, witamina D wspomaga skórę, kości, siłę mięśni, a także układ odpornościowy. Jej naturalnym źródłem są promienie słoneczne, dlatego latem warto jak najwięcej czasu spędzać na zewnątrz. Jednak kiedy wiatr się wzmaga, za oknem zaciemnia się coraz szybciej, a temperatura gwałtownie spada, jesteśmy narażeni na jej niedobór.

Objawy niedoboru witaminy D

Osłabione mięśnie i kości mogą dawać o sobie znać, kolejno, w postaci dotkliwych skurczów i bólów kostno-mięśniowych. Długotrwały niedobór może przyczynić się do osteoporozy i krzywicy. Warto dbać o utrzymywanie właściwego stężenia witamy D we krwi, ponieważ jej braki potrafią być uciążliwe w życiu codziennym. Odczuwając dolegliwości takie jak np. bezsenność, brak apetytu czy biegunka, należy jak najszybciej zaopatrzyć się w suplement diety zawierający wspomnianą witaminę.

Skutki nadmiaru witaminy D

Aby uniknąć nadmiaru, będącego równie niebezpiecznego jak niedobór, najlepiej jest skonsultować się z lekarzem, w celu dobrania idealnej dawki dla organizmu. Jak rozpoznać, że w organizmie znajduje się nadprogramowa ilość witaminy D? Należy zapoznać się z objawami jej nadmiaru i bacznie obserwować, czy nie występują charakterystyczne symptomy. Do takich zaliczają się: bóle głowy i oczu, świąd skóry, zwiększone uczucie pragnienia i oddawania moczu i wymioty. Nadmiar witaminy D prowadzi do gromadzenia się wapnia w sercu, tętnicach i nerkach, co prowadzi do np. kamicy pęcherzyka żółciowego oraz nerek. Znacząco pogarsza też funkcjonowanie układu nerwowego i serca.

Źródła witaminy D

jajka witamina d
Do produktów bogatych w witaminę D należą jajka i nabiał.

Najlepszym sposobem na dbanie o poziom witaminy D we krwi jest zażywanie tranu, czyli oleju z rybiej wątroby. Jedzenie ryb takich jak halibut, makrela czy łosoś również działa korzystnie na stężenie witaminy we krwi, ale najbardziej obfitującą z ryb jest węgorz, który zawiera około 1200 j.m. na 100g. Dla porównania, 15 minut ekspozycji ramion i nóg na pełnym słońcu latem, dostarcza do organizmu od 2000 do 4000 j.m.

Sok z czarnego bzu – właściwości lecznicze

Czarny bez (dziki bez), ze względu na swoje nieocenione właściwości lecznice, to prawdziwa gwiazda w ziołolecznictwie oraz medycynie niekonwencjonalnej. Jednak przede wszystkim jest świetnym uzupełnieniem diety oraz doraźnym środkiem w przypadku niegroźnych, ale uciążliwych infekcji, jak przeziębienie czy ból gardła.

Czarny bez nie jest jednak przeznaczony do spożycia w całości, a niektóre jego jadalne elementy nie powinny być spożywane na surowo. Jak zatem wyglądają „supermoce” tej wyjątkowej rośliny?

Kwiaty i owoce

Należy przede wszystkim pamiętać, że jadalne są tylko i kwiaty czarnego bzu oraz jego owoce, poddane obróbce termicznej. W surowych owocach, liściach i korzeniach można znaleźć toksyczne substancje – prunazynę oraz sambunigrynę – które powodują nudności, a także w najgorszych przypadkach, ciężkie wymioty. Substancje te nie mają szans z wysokimi temperaturami, dlatego też wszelkie przetworzy z owoców czarnego bzu są jak najbardziej bezpieczne do spożycia. Całkowicie wolne od wspomnianych toksyn są kwiaty czarnego bzu, które nadają się jako dodatek do lekkich potraw, takich jak wszelkiego rodzaju sałatki. Nie należy ich jedynie suszyć na słońcu, ponieważ tracą wtedy swoje właściwości zdrowotne.

Owoce i kwiaty w różnym stopniu polepszają stan zdrowia naszego organizmu. Owoce są, potocznie mówiąc, zdrowsze od kwiatów. Zaczynając od suplementacji diety, owoce czarnego bzu posiadają witaminę c oraz prowitaminę A (beta-karoten), który stanowi naturalny filtr słoneczny, poprawia stan skóry. Witamina C, to naturalnie profilaktyka przeciw infekcjom.

W jagodach znaleźć można również takie sole mineralne jak, sól potasu, sodu, wapnia, żelaza oraz glinu. Potas odpowiada za regulację ciśnienia krwi, prawidłowa pracę nerek, a także utlenienie mózgu. Wapń to wzmocnieni kośćca i mięśni (u dorosłych). Natomiast żelazo to nieoceniony sojusznik w walce z anemią i niską liczbą czerwonych krwinek.

Owoce bzu, to również uśmierzacze bólu. Łagodzą objawy nerwobóli oraz rwy kulszowej. Dodatkowo oczyszczają organizm z toksyn. Zarówno na poziomie krwi jak i układu pokarmowego. Usprawniają pracę żołądka.

Kwiaty czarnego bzu to z kolei właściwości moczopędne, wzmacniające potliwość, przeciwgorączkowe oraz przeciwzapalne. Często są polecane osobom, które mają problemy z układem moczowym. Nadają się również jako okład na stan zapalny spojówek lub płukanka obolałego gardła.


Sok/syrop z czarnego bzu

Owoce bzu powinno się zbierać dopiero wtedy, kiedy wszystkie owoce na poszczególnej gałęzi osiągną dojrzałość. Wtedy dopiero należy ściąć cały baldach. Następnie jagody należy wysuszyć i usunąć z nich szypułki. Potem, w garnku trzeba je podgrzewać, do momentu, aż pojawi się sok. Rozgnieść, pozbyć się pestek poprzez przepuszczenie całości przez sito. Poleca się pozostały, odsączony sok zagotować razem z miodem.

W przypadku kwiatów, zbiórkę należy przeprowadzić między majem a czerwcem i wysuszyć, bez dostępu do promieni słonecznych. Następnie należy je zalać zimną wodą, doprowadzić do wrzenia, gotować na małym ogniu przez 5 do 7 minut i zostawić do wystygnięcia. Na koniec należy odcedzić napar od kwiatów

Soki, syropy, napary oraz herbatki z czarnego bzu należy spożywać w okresie jesienno-zimowym, w stanach obniżonej odporności, a także doraźnie przy przeziębieniach. Sprawdzą się również przy małych problemach trawiennych.

Ziołolecznictwo – niedoceniane właściwości roślin

Zanim na rynku pojawiły się tabletki i suplementy diety, będące idealnym remedium na każdą dolegliwość, ludzkość dbała o zdrowie w inny sposób. Dopiero w latach 30. XX wieku zaczęły pojawiać się leki wytwarzane chemicznie, wypierając przy tym ich tradycyjne ziołowe odpowiedniki. Jednak jak powszechnie wiadomo klasyczne metody są zwykle najlepsze, a na pewno, najbezpieczniejsze.

W dobie mody na zdrowy i zgodny z naturą tryb życia, ziołolecznictwo przeżywa swoją drugą młodość. Jako element medycyny naturalnej, zioła towarzyszą nam od wielu lat, czym najlepszym potwierdzeniem są rozmaite domowe receptury stosowane przez nasze babcie.
O ile bardzo trudno jest przedawkować zioła, to należy pamiętać, że niektóre z mają bardzo mocne działanie i przed ich zastosowaniem należy skonsultować się z lekarzem, jeśli nie jest się odpowiednio wyedukowanym w tej dziedzinie.

Zioła można kupić albo zebrać samemu.

zioła w doniczkach
Zioła można hodować w domu

Przy drugim rozwiązaniu trzeba koniecznie wiedzieć o tym, czy rośliny były spryskane niepożądanymi chemikaliami oraz czy rosną w odpowiednim miejscu. Odnalezienie poszukiwanej rośliny na uboczu drogi, może być wygodne, aczkolwiek taki okaz nie wpłynie pozytywnie na organizm, poprzez wchłonięte zanieczyszczenia i toksyny spowodowane m.in: spalinami.

Uzbrajając się w podstawową wiedzę na temat właściwości i zastosowanie ziół leczniczych, można skutecznie opróżnić domową apteczkę z wszelakiej maści pigułek, na rzecz naturalnych specyfików. W czasie, kiedy za oknami robi się szaro, a wiatr świszczy mocniej niż zwykle, odporność organizmu zostaje wystawiona na próbę.

Zioła na jesień

Jesienią i zimą zadbać o zdrowie pomagają kwiaty czarnego bzu. Tworząc z nich napar, dbamy o układ odpornościowy, dostarczając przezeń sporej dawki, obecnej w roślinie, witaminy C.
Inne popularne zioło – czystek można wykorzystać jako płukankę do gardła, w przypadku jego infekcji. Posiada właściwości antyseptyczne a oprócz tego oczyszcza organizm z toksyn.

Dostępne w każdym hipermarkecie herbaty ziołowe, być może nie zachęcają do spożycia walorami smakowymi, ale bez cienia wątpliwości nadrabiają płynącymi z konsumowania ich korzyściami. Legendarna melisa przynosi ukojenie skołatanym nerwom, dodatkowo zwalczając stres. Nagietek w postaci naparu wspomaga zwalczać nieżyt żołądka oraz łagodzi zaburzenia w trakcie miesiączkowania.

Korzyści płynących ze stosowania ziół jest tak wiele, jak samych roślin. Każda z nich ma zbawienny wpływ na zdrowie, jeśli się ją poprawnie zastosuje. Przy tym ich stosowanie jest bezpieczniejsze dla zdrowia i żołądka. Czy warto zatem zastąpić popularne suplementy diety ich prawdziwymi, naturalnymi odpowiednikami? Odpowiedź jakby wyłaniała się sama…